Paušalno oporezivanje – paušalci

Vlada Republike Srbije je na svojoj sednici održanoj 25.avgusta 2017. godine donela Uredbu o izmenama i dopunama Uredbe o bližim uslovima, kriterijumima i elementima za paušalno oporezivanje obveznika porezom na prihode od samostalnih delatnosti tzv. “paušalaca”

Ova uredba će se primenjivati za utvrdjivanje poreza na paušalno utvrdjen prihod  za 2015. godinu, izuzev nekih odredaba koje će se primenjivati počev za utvrdjivanje poreza  za 2018. godine.

Šta to praktično znači?

Prvo, pravo na paušalno oporezivanje dato je i preduzetnicima iz proizvodne delatnosti koji prodaju iskljičivo sopstvene proizvode, ( npr. pekari koja pored sopstvenih pekarskih proizvoda prodaje i jogurt, mleko, sokove i sl.ne može da ostvari pravo na paušalno oporezivanje, znači vodiće poslovne knjige ).

Ovo izmena  će se primenjivati pri utvrdjivanju poreza za 2018. godinu.

Drugo, precizirano je utvrdjivanje polazne osnovice za utvrdjivanje paušalnog prihoda za preduzetnike sa sedištem na teritoriji Grada Beograda.

Član 4

Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda po grupama iz člana 3. ove uredbe određuje se u odnosu na prosečnu mesečnu zaradu po zaposlenom ostvarenu u Republici u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez (u daljem tekstu: prosečna mesečna zarada).

Kada je prosečna mesečna zarada iz stava 1. ovog člana ostvarena u gradu, odnosno opštini gde je sedište radnje preduzetnika manja ili veća za više od 10% od prosečne mesečne zarade ostvarene u Republici, polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda određuje se prema prosečnoj mesečnoj zaradi ostvarenoj u gradu, odnosno opštini.

U slučaju iz stava 2. ovog člana, polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda za preduzetnike sa sedištem radnje na teritoriji grada Beograda, koja obuhvata područje opština Voždovac, Vračar, Zvezdara, Palilula, Rakovica, Savski venac, Stari grad, Novi Beograd, Zemun, Čukarica i Surčin određuje se prema srednjoj vrednosti prosečnih mesečnih zarada ostvarenih u tim opštinama, a za preduzetnike sa sedištem radnje na području opština Lazarevac, Mladenovac, Obrenovac, Barajevo, Grocka i Sopot prema srednjoj vrednosti prosečnih mesečnih zarada ostvarenih u tim opštinama.

Izuzetno od odredaba st. 1. i 2. ovog člana, u cilju ravnomernijeg poreskog opterećenja preduzetnika koji obavljaju istu delatnost na teritoriji susednih opština u okviru istog okruga, polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda može se odrediti i prema srednjoj vrednosti prosečnih mesečnih zarada ostvarenih u opštinama u okviru istog okruga.

Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda preduzetnika, koja se određuje u skladu sa st. 2. do 4. ovog člana ne može biti veća od dvostruke prosečne mesečne zarade iz stava 1. ovog člana.

Odredbe st. 2. do 5. ovog člana ne primenjuju se na delatnosti iz člana 3. stav 1. tačka 7) ove uredbe.

Ono što je posebno važno precizirano je da se paušalni prihod tj osnovica za oporezivanje može uvećati do 10% u odnosu na prethodnu godinu uz uslov da se elementi za utvrdjivanje paušalnog prihoda ostali isti:

III ELEMENTI ZA UTVRĐIVANJE VISINE PAUŠALNOG PRIHODA

Član 6

Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda određena u skladu sa članom 5. ove uredbe, umanjuje se odnosno povećava primenom elemenata iz člana 41. stav 3. Zakona, i to:

1) Mesto na kome se radnja nalazi – od minus 20% do plus 50%, i to:
	(1) gradsko, odnosno opštinsko područje:
	– ekstra i prva zona – plus 50%
	– bez obzira na zone (povoljna lokacija, tržni centar, blizina javnih ustanova – bolnica, škola, pijaca i sl.) – do plus 50%
	– druga zona – do plus 30%
	– treća zona – do plus 10%
	(2) seosko područje:
	– centar sela (blizina crkve, škole, mesne zajednice) – bez umanjenja i uvećanja,
	– uža zona – do minus 10%
	– šira zona – do minus 20%
Razvrstavanje u zone se vrši u skladu sa odlukom lokalne samouprave o utvrđivanju zona za plaćanje poreza na imovinu.
U slučaju kada odlukom lokalne samouprave nisu određene zone, kao i za seosko područje, razvrstavanje vrši nadležni poreski organ;
	(3) trgovinska delatnost izvan poslovnih prostorija (na tezgama i sličnim objektima koji se koriste na pijacama, ulicama, trgovima i drugim javnim površinama) – do minus 40%

2) (Brisana)

3) Broj zaposlenih radnika – plus 5% po jednom zaposlenom radniku, s tim da uvećanje ne može biti manje od 5% prosečne mesečne zarade iz člana 4. stav 1. ove uredbe.

4) Tržišni uslovi u kojima se delatnost obavlja – od minus 50% do plus 100%, i to:

– odsustvo konkurencije, lokalne prilike, stanje tržišta (potražnja) i dr. – do plus 100%

– nedovoljna potražnja i visoke cene imputa (repromaterijal i dr.) – do minus 50%;

5) Površina lokala, za pojedine vrste delatnosti gde je površina bitna za njeno obavljanje uz sagledavanje mesnih prilika – od minus 10% do plus 50%;

6) Starost preduzetnika i njegova radna sposobnost – do minus 20%, i to:

– stariji od 50 godina (žene), odnosno od 55 godina (muškarci) – minus 5%

– stariji od 60 godina (žene), odnosno od 65 godina (muškarci) – minus 10%

– invalidi treće kategorije – minus 15%

– invalidi druge kategorije – minus 20%

– Invalidnost se dokazuje rešenjem Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje;

7) Ostale okolnosti koje utiču na ostvarivanje dobiti – od minus 50% do plus 100%, i to:

– vremenski period obavljanja delatnosti – od minus 50% do plus 100%

– vanredne okolnosti koje su od negativnog uticaja na promet (velike elementarne nepogode i sl.) – do minus 50%

– duža bolest preduzetnika koja utiče na efekte poslovanja – do minus 10%

– duže odsustvo preduzetnika zbog trudničkog bolovanja, porodiljskog odsustva, odsustva sa rada radi nege deteta i odsustva sa rada radi posebne nege deteta, koje utiče na efekte poslovanja – do minus 15%;

8) Visina prihoda obveznika koji pod istim ili sličnim uslovima obavljaju istu ili sličnu delatnost.

Kod primene i vrednovanja elemenata iz stava 1. tač. 1) do 7) ovog člana, nadležni poreski organ vodi računa da utvrđena visina paušalnog prihoda odgovara visini prihoda obveznika koji pod istim ili sličnim uslovima obavlja istu ili sličnu delatnost.

Za preduzetnika koji započinje obavljanje delatnosti, odnosno koji postane obveznik na paušalno utvrđeni prihod, paušalni prihod utvrđuje se u visini prihoda obveznika koji pod istim ili sličnim uslovima obavlja istu ili sličnu delatnost, a kojima je paušalni prihod utvrđen u skladu sa ovom uredbom.

Nadležni poreski organ, kod utvrđivanja paušalnog prihoda uzima u obzir i sve dokaze, činjenice i podatke do kojih je došao putem kontrole i na drugi način.

Kao što se vidi,  postoji zaista velika margina u odredjivanju visine dohotka za oporezivanje, praktično poreskom inspektoru je ostavljeno da samostalno procenjuje svakog obveznika na bazi ovih reklo bi se komplikovanih kriterijuma i da shodno tome donese rešenje o visini paušalno utvrdjenog prihoda, što može dovesti a i dovodi u praksi  do značajnih razlika u visini oporezivanja istih i/ili sličnih delatnosti.

Takodje, to predstavlja izvesnu poresku nesigurnost za obveznke u smislu visine poreske obaveze koju svaki preduzetnik želi precizno da zna a pre ulaska u biznis i registracije delatnosti. Na pitanje, koliki će iznositi  moj porez, teško da bi se mogao dati precizan odgovor.

Podsećamo, da obveznicima iz pete grupe gde spada jedan broj šifara delatnosti vezanih za informacione tehnologije ( šifre 5829,6201,6202,6203,6311,6312) nije ispostavljeno rešenje ni za 2015. ni za 2016. godinu kao ni za 2017 godinu.  Sada se donošenjem Uredbe,  stiču uslovi za donošenje  rešenja za te godine, ( u oktobru 2017. godine ),  a procenat uvećanja polazne osnovice može iznositi  do 10% u odnosu na prethodnu godinu.